12 สถานที่ ที่ต้องไปให้ครบ
เรียงจากหาดหลักไปจนถึงทริปลงเรือ — ทุกที่มีวิธีเดินทาง ค่าเข้า และเวลาที่ควรไป
1
ถ้าสมุยมีหน้าปก ก็คือหาดนี้ — ทรายขาวละเอียดทอดยาวราว 7 กิโลเมตรฝั่งตะวันออกของเกาะ น้ำตื้นใสลงเล่นง่าย ด้านหลังหาดคือถนนเฉวงที่ร้านอาหาร บาร์ ร้านนวด และห้างเรียงต่อกันไม่ขาดสาย กลางคืนคึกที่สุดบนเกาะ เหมาะคนมาครั้งแรกที่อยากได้ทุกอย่างในระยะเดิน ใครชอบเงียบให้เลื่อนลงไปละไมหรือขึ้นเหนือไปแม่น้ำแทน เฉวงเหนือกับเฉวงน้อยคนบางตากว่าโซนกลางหาดพอสมควร
2
ลงใต้จากเฉวงราว 15 นาที จะเจอหาดอันดับสองที่หลายคนแอบชอบมากกว่า — โค้งหาดสวย น้ำใส บรรยากาศผ่อนคลาย ที่พักและร้านอาหารราคาเบากว่าเฉวงชัดเจน มีครบทั้งบาร์ริมหาดและร้านอาหารไทยนั่งสบาย แต่ไม่ถึงขั้นวุ่นวาย ปลายหาดทิศใต้เดินไปถึงหินตาหินยายได้ ตกค่ำมีตลาดนัดถนนคนเดิน (มักเป็นคืนวันอาทิตย์ — เช็กวันก่อนไป) เหมาะคู่รักและคนที่อยากได้หาดสวยโดยไม่ต้องแลกกับเสียงเพลงตอนตีสอง
3
พระพุทธรูปปางมารวิชัยสีทองสูงราว 12 เมตร ประดิษฐานบนเกาะฟานเล็กๆ มุมตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะตั้งแต่ปี 2515 มีถนนเชื่อมถึง ขับรถ/นั่งสองแถวไปได้เลย องค์พระอยู่ใกล้สนามบินขนาดที่ว่านั่งเครื่องมาลงยังเห็นจากหน้าต่าง เดินขึ้นบันไดพญานาคไปถึงลานรอบองค์พระ มองเห็นทะเลและเครื่องบินร่อนลงเป็นระยะ ด้านล่างมีตลาดของฝากกับร้านอาหารริมน้ำ เข้าฟรี (มีตู้บริจาค) แต่งกายสุภาพ — มีผ้าคลุมให้ยืมหน้าทางขึ้น
4
ห่างจากพระใหญ่ไปอีกแค่ ~5 นาที คือวัดที่งานปั้นจัดเต็มที่สุดบนเกาะ — องค์เจ้าแม่กวนอิม 18 กรสีขาว-ทองตั้งกลางบึงน้ำ ข้างกันคือพระสังกัจจายน์องค์ยักษ์ยิ้มกว้าง และอุโบสถที่งานปูนปั้นละเอียดทั้งหลัง ศิลปะแบบไทยปนอิทธิพลจีนตามรากชุมชนชาวจีนเก่าแก่บนเกาะ บึงน้ำรอบวัดมีปลาให้อาหารได้ (มีขายหน้าวัด) เดินชมจริงจังใช้เวลาราวครึ่งชั่วโมงถึงหนึ่งชั่วโมง จับคู่กับพระใหญ่เป็นเส้นไหว้พระฝั่งเหนือได้พอดี
เลนเล็กๆ ริมหาดบ่อผุดที่บ้านไม้ชาวประมงเก่าถูกแปลงเป็นร้านอาหาร คาเฟ่ บาร์ และร้านเสื้อผ้าเล็กๆ มีสไตล์ — เดินเล่นช่วงเย็นเพลินที่สุดบนเกาะ ทุกคืนวันศุกร์ราว 17.00–23.00 น. ทั้งเลนกลายเป็น ถนนคนเดิน (Friday Walking Street) ของกินเต็มสองข้างทาง ของทำมือ ดนตรีสด คนแน่นแต่สนุก หาดบ่อผุดหน้าหมู่บ้านน้ำนิ่ง มองเห็นเกาะพะงันอยู่ตรงหน้า พระอาทิตย์ตกแล้วร้านริมน้ำจุดไฟสวยมาก เหมาะคู่รักและสายกินเป็นพิเศษ
6
หมู่เกาะหินปูน 42 เกาะที่โผล่กลางทะเลห่างสมุยไปทางตะวันตกราว 28 กม. — ไฮไลต์คือ ทะเลใน (Emerald Lake) บนเกาะแม่เกาะ ทะเลสาบสีเขียวมรกตที่ล้อมด้วยผาหินทั้งวง กับ จุดชมวิวเกาะวัวตาหลับ ที่ต้องปีนเขาเหงื่อตกแต่วิวหมู่เกาะเรียงกันสุดสายตาคุ้มทุกหยด ทัวร์วันเดียวมีทั้งสปีดโบ๊ต (~1 ชม.เศษ ถึงไว เที่ยวได้เยอะ) และเรือใหญ่ (ช้ากว่าแต่นิ่งกว่า เมาเรือน้อยกว่า) ส่วนใหญ่รวมพายคายัคและดำน้ำตื้น บอกตรงๆ: ช่วงมรสุมราว พ.ย.–กลาง ธ.ค. อุทยานมักปิดหรือเรืองดวิ่งตามสภาพทะเล อย่าวางแผนทริปเดือน พ.ย. โดยฝากความหวังไว้ที่อ่างทอง
7
กลางเกาะสมุยเป็นภูเขาและป่า และน้ำตกที่ดังที่สุดคือหน้าเมือง — มีสองชั้น หน้าเมือง 1 เดินจากลานจอดรถไม่กี่นาที มีแอ่งน้ำให้ลงแช่ เหมาะพาเด็กไป ส่วน หน้าเมือง 2 ต้องเดินขึ้นเขาราว 20–30 นาที เหนื่อยกว่าแต่คนน้อยกว่าเยอะ ตามจริงคือน้ำตกหน้าตาดีสุดช่วงปลายฝน (~ก.ย.–ธ.ค.) น้ำเต็มผา ส่วนหน้าแล้ง ก.พ.–เม.ย. บางทีเหลือสายเดียวบางๆ ไปแล้วอย่าเพิ่งผิดหวัง ใส่รองเท้ารัดส้นไป ทางเดินลื่นโดยเฉพาะหลังฝน
8
โขดหินแกรนิตริมทะเลใต้หาดละไมที่ธรรมชาติปั้นมาเหมือนของจริงจนคนทั้งเกาะอมยิ้ม — ตำนานเล่าว่าตาเกรงกับยายเรียมล่องเรือไปสู่ขอสาวให้ลูกชายแล้วเรือล่มแถวนี้ ร่างทั้งสองกลายเป็นหินคู่ให้คนรุ่นหลังดูต่างหน้า เป็นจุดแวะสั้นๆ 30–45 นาที เดินชมหิน ถ่ายรูป ฟังเสียงคลื่นซัดโขดหิน ระหว่างทางเดินเข้ามีร้านขาย กาละแม ของฝากขึ้นชื่อของย่านนี้เรียงเป็นแถว ชิมได้ก่อนซื้อ แวะรวมกับหาดละไมในทริปเดียวกันได้พอดี
บนเขากลางเกาะที่อากาศเย็นกว่าริมหาด มีสวนรูปปั้นที่ ตาหนิ่ม (นิ่ม ทองสุข) ชาวสวนผลไม้เริ่มสร้างเมื่อปี 2519 ตอนอายุราว 77 — รูปปั้นคน เทพ และสัตว์ในตำนานกระจายอยู่ตามโขดหิน ลำธาร และร่มไม้ บรรยากาศเหมือนหลุดเข้าไปอีกโลก เงียบจนได้ยินเสียงน้ำไหล ทางขึ้นเป็นถนนเขาชันมาก พูดตรงๆ ว่าไม่เหมาะกับมือใหม่ขี่สกู๊ตเตอร์ — ไปกับทัวร์ 4WD ซาฟารีรอบเกาะ (มักพ่วงจุดชมวิวกับน้ำตก) หรือให้คนขี่คล่องจริงๆ พาไป ระหว่างทางมีจุดชมวิวให้แวะหลายจุด
หาดยาวฝั่งเหนือที่เงียบที่สุดในบรรดาหาดหลัก — ร่มมะพร้าวเรียงแน่น ทรายสีทองหยาบกว่าเฉวงนิดหน่อย น้ำลึกเร็วเหมาะว่ายน้ำจริงจังมากกว่าแช่เล่น ที่พักมีตั้งแต่บังกะโลหลักร้อยปลายๆ ไปจนถึงรีสอร์ตเงียบๆ ริมหาด คนอยู่ยาวกับครอบครัวชอบกันมาก และที่สำคัญคือ ท่าเรือแม่น้ำ (Lomprayah) อยู่ตรงนี้ — ใครวางแผนข้ามไปเกาะพะงันหรือเกาะเต่าเช้าตรู่ พักแถวนี้สะดวกสุด มีถนนคนเดินตอนค่ำสัปดาห์ละครั้ง (มักเป็นวันพฤหัสฯ — เช็กวันก่อนไป)
อ่าวเล็กมุมตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะที่หลายคนขับผ่านโดยไม่รู้ว่าน้ำสวยขนาดไหน — หาดโค้งสั้น น้ำนิ่ง ตื้น และใส พาเด็กเล็กลงเล่นได้สบายใจที่สุดบนเกาะ บรรยากาศเป็นรีสอร์ตเงียบๆ ราคาที่พักสูงกว่าค่าเฉลี่ยหน่อยแต่ได้ความสงบคืนมาเต็มๆ อยู่ใกล้สนามบิน พระใหญ่ และวัดปลายแหลมมาก ใช้เป็นฐานไหว้พระฝั่งเหนือได้ดี ตกเย็นร้านอาหารริมหาดตั้งโต๊ะบนทราย นั่งกินอาหารทะเลเท้าจุ่มทรายไปด้วยได้
สมุยคือฐานออกเรือที่ดีที่สุดของอ่าวไทย — เกาะเต่า เมืองหลวงนักดำน้ำของไทย (เรือ Lomprayah ~1.5–2 ชม. ทริปดำน้ำตื้นวันเดียวมักแวะเกาะนางยวนด้วย) · เกาะพะงัน อยู่ใกล้แค่ ~20–30 นาที มีทั้ง Full Moon Party ที่หาดริ้นทุกคืนพระจันทร์เต็มดวง และฝั่งเหนือที่เงียบสวยคนละอารมณ์ · อ่างทอง ตามข้อ 6 · ถ้าอยากเปลี่ยนจากทะเลเป็นป่า ขึ้นฝั่งไป เขาสก ฝั่งสุราษฎร์ธานีได้ใน 1 วันยาวๆ (เหมาะค้างคืนมากกว่า)